Sprawozdanie z Konferencji Stowarzyszenia Kosztorysantów Budowlanych

2025-07-03 | Kosztorysowanie

W dniach 12-13 czerwca 2025 r. w Warszawie, w hotelu Lord odbyła się XVI Konferencja SKB pt. „Dokąd zmierzamy? Ewolucja czy rewolucja w kosztorysowaniu”.

W związku z tym, że konferencja ta zbiegła się z Jubileuszem 30-lecia Stowarzyszenia, miała ona charakter bardziej uroczysty niż zazwyczaj. Po powitaniu zaproszonych gości, którzy uświetnili swoją obecnością to ogólnopolskie spotkanie oraz odczytaniu listu gratulacyjnego od Ministra Rozwoju i Technologii – Pana Krzysztofa Paszyka, nowo wybrana na Walnym Zgromadzeniu poprzedzającym konferencję, Prezes Stowarzyszenia – Pani Marzena Lendo Siwicka oraz Prezes Honorowa – Balbina Kacprzyk wręczyły dyplomy i statuetki osobom, które były wybitnie zaangażowane i wyróżniły się w pracach na rzecz rozwoju SKB a także przedstawicielom członków wspierających tą organizację.

Po tym miłym akcencie rozpoczęto dwudniową konferencję, podczas której wystąpiło aż 14 prelegentów, w tym dziewięciu wykładowców prezentujących zagadnienia merytoryczne związane bezpośrednio z tematyką konferencji oraz 5 przedstawicieli firm wspierających promujących w szerokim ujęciu, narzędzia informatyczne i bazy cenowe do kosztorysowania.

Powracając do tematyki konferencji, wszystkie poruszane zagadnienia związane były ze sztuczną inteligencją AI oraz z postępem technicznym pozwalającym usprawnić i przyspieszyć pracę nie tylko kosztorysantów ale innych służb zaangażowanych w proces inwestycyjny, także od strony prawnej. W tym ostatnim przypadku chodzi o wykorzystanie narzędzi elektronicznych do prowadzenia posiedzeń i rozpraw przed Krajową Izbą Odwoławczą, ponieważ do tej pory, środki komunikacji technicznej były wykorzystywane jedynie w celach przeprowadzenia postępowania o udzielenie zamówienia publicznego oraz przy wnoszeniu odwołań i wymiany stanowisk w toku procedowania przed KIO.

Z tematem tym zmierzył się radca prawny Daniel Konicz, który w referacie pt. „Zdalne rozprawy w KIO: propozycje uregulowań, szanse i zagrożenia z nimi związane” przedstawił propozycje rozwiązań legislacyjnych dotyczących zdalnych rozpraw i posiedzeń zawartych w projekcie ustawy o zmianie niektórych ustaw w celu deregulacji prawa gospodarczego i administracyjnego oraz doskonalenia zasad opracowywania prawa gospodarczego (druk sejmowy nr 1108), który trafił do sejmu 14 marca 2025 r. W świetle tego projektu, jeżeli nie będzie przeszkód do przeprowadzenia zdalnej rozprawy i posiedzenia, jak np. objęcie informacji klauzulą tajności czy wystąpi duża liczba uczestników postępowania, rozprawy i posiedzenia będą zdalne. Referent w szerokiej perspektywie przedstawił zalety tego projektu ale również wątpliwości, które mogą powstawać po przyjęciu i wdrożeniu tej nowelizacji.

Niewątpliwie jednak zdalne rozprawy wpłyną na usprawnienie systemu rozpraw i posiedzeń, podobnie jak inne, nowe rozwiązanie na polu prawa dotyczące np. certyfikacji wykonawców w zamówieniach publicznych, które docelowo ma usprawnić procedurę udzielania zamówień publicznych. Od strony praktycznej temat ten przedstawiła radca prawny Oliwia Jokiel. Podkreśliła, że certyfikacja zmierza do uproszczenia, przyspieszenia i wzmocnienia procesu weryfikacji wykonawców poprzez stworzenie możliwości jej przeprowadzenia przez wyspecjalizowane i niezależne podmioty certyfikujące, dysponujące odpowiednią kadrą profesjonalną. Głównym zamierzeniem przyjmowanych rozwiązań jest ograniczenie obowiązków związanych z weryfikacją sytuacji podmiotowej wykonawców, zarówno po ich stronie, jak i po stronie zamawiających.

Tak, jak wspomniano już wcześniej, na konferencji poruszono szereg tematów związanych ze sztuczną inteligencją i możliwościami jej wykorzystania już teraz – dzisiaj. Prelegenci: mgr inż. Ewa Wiktorowska oraz mgr inż. Rafał Bałdys Rembowski wskazali w swoim wystąpieniu dotyczącym automatycznej analizy ryzyk kontraktowych na możliwość wykorzystania sztucznej inteligencji przy identyfikacji ryzyk w procesie inwestycyjnym, zgłębianiu i analizowaniu wiedzy o nich, w tym o ich podziale pomiędzy strony umowy, a także przy analizie skutków zaprojektowanego w umowie podziału tych ryzyk. Było to bardzo interesujące wystąpienie zważywszy, że wszelkiego rodzaju ryzyka są wpisane w długoletni i czasochłonny proces inwestycyjny a ich analiza jest kluczowym elementem zarządzania projektami, którą powinny dokonywać obie strony kontraktu.

Powstaje pytanie, o ile sztuczną inteligencję można wykorzystać już teraz przy analizie ryzyk to czy można ją w pełni wykorzystać przy tworzeniu kosztorysu? Jak to przeanalizował i stwierdził kolejny referent – mgr inż. Paweł Kaczmarski będący autorem tekstu pt. „Kosztorysant AI 2025? Kiedy sztuczna inteligencja nauczy się kosztorysować? Jak będzie wyglądać przyszłość danych w budownictwie?”, na razie jest jeszcze za wcześnie, żeby sztucznej inteligencji powierzyć sporządzenie kosztorysu na roboty budowlane. Bez uporządkowania kwestii związanych z danymi i skutecznej cyfryzacji budownictwa AI szybko się nie nauczy kosztorysowania. Natomiast AI jako pomocnik kosztorysanta może być przydatna już teraz, należy ją jednak traktować jako mało doświadczonego praktykanta i każdorazowo wyniki jej pracy należy poddawać sprawdzeniu.

Tak też uczynił mgr inż. Maciej Sikorski, który wyniki swoich doświadczeń ze sztuczną inteligencją w procesie tworzenia kosztorysu zamieścił w referacie pt. „Wpływ sztucznej inteligencji (AI) na kosztorysowanie”. Wykorzystał ją, od jej udziału przy tworzeniu prostych zadań – przy mało skomplikowanych kosztorysach, do coraz to bardziej zaawansowanych rodzajowo, a także do porównywania kilku kosztorysów na raz. W ocenie prelegenta żmudna dziedzina jaką jest kosztorysowanie może stać się polem intensywnych innowacji. Już teraz, dobrze zaimplementowana sztuczna inteligencja, sprawdzana i weryfikowana przez kosztorysanta może znacznie skrócić czas wyceny i obniżyć ryzyko przekroczenia budżetu. Jeżeli jeszcze, co podniósł w swoim referacie mgr inż. Paweł Kaczmarski, uporządkowana zostanie kwestia związana z cyfryzacją budownictwa, to zdaniem mgr inż. Macieja Sikorskiego sztuczna inteligencja istotnie zmieni dotychczasowe kosztorysowanie, ponieważ zaoferuje nowe narzędzia analityczne, które zwiększą dokładność szybkość i efektywność obliczeń. Jeszcze trochę wysiłku ze strony ludzi i za chwilę sztuczna inteligencja przestanie być ciekawostką lecz stanie się codziennością kosztorysanta.

W ten nurt zderzenia się przeszłości z przyszłością wpisał się kolejny referat mgr inż. Mirosława Świętuchowskiego pt. „Narzędzia współczesnego kosztorysanta”, który zaprezentował w pierwszej kolejności tradycyjne i podstawowe narzędzia pomiarowe, a następnie dostępne oprogramowania i platformy służące kosztorysowaniu, oraz nowoczesne technologie kształtujące przyszłość kosztorysowania (tachimetry elektroniczne i teodolity laserowe, dalmierze laserowe, kamery termowizyjne, skanery laserowe 3D, bezzałogowe statki powietrzne, sztuczna inteligencja i uczenie maszynowe, platformy zintegrowane).

Najbliższą przyszłością jest z pewnością oprogramowanie BIM, które bardzo powoli wchodzi na polski rynek i które oprócz tworzenia, przeglądania i edycji modeli w 3D, rewolucjonizuje podejście do przedmiarowania i kosztorysowania. Z referatem dotyczącym tego zagadnienia, pt. „Jak modele 3D zmieniają podejście do wycen” wystąpił mgr inż. Stanisław Moryc, a radca prawny Konrad Majewski w wystąpieniu pt. „BIM w zamówieniach publicznych – potrzeba zmian” wskazał na nieścisłości i luki w polskich przepisach, które sprawiają, że oprogramowanie BIM budzi wątpliwości czy może być obecnie podstawą udzielania zamówienia publicznego na roboty budowlane.

Pod koniec konferencji uczestnicy mogli zapoznać się, dzięki prezentacji Pana Jakuba Świerczyńkiego i Piotra Juszczyka z firmy Leica, z wysoko zaawansowanym technologicznie, dalmierzem laserowym X6+DST360x i skanerami BLK 360 i RTC 360, które to urządzenia są niezmiernie przydatne również w pracy kosztorysanta.

Konferencję zakończyła Prezes Stowarzyszenia, Pani Marzena Lendo-Siwicka, która podziękowała wszystkim gościom, prelegentom, członkom wpierającym i uczestnikom za udział w konferencji i ożywione dyskusje, które pokazały jak ciekawą była podjęta tematyka konferencji. Pokazały również, że Stowarzyszenie nie chce iść obok zachodzących zmian i sztucznej inteligencji lecz chce z nią współpracować i wykorzystać jej potencjał w procesie inwestycyjnym, a przede wszystkim przy kosztorysowaniu robót budowlanych.