Autor: Halina Czapla       

Stawka robocizny kosztorysowej, wyrażona w złotych na roboczogodzinę, jest precyzyjnie zdefiniowaną kategorią kosztorysową – powszechnie stosowaną w kosztorysowych obliczeniach wartości robót i obiektów budowlanych. 

Definicje stawek robocizny są publikowane we wszystkich edycjach następujących wydawnictw systemu SEKOCENBUD:

1. „Informacja o stawkach robocizny kosztorysowej oraz cenach pracy sprzętu budowlanego – IRS” (we wprowadzeniu);
2. „Biuletyn cen regionalnych w budownictwie – BCR” (we wskazówkach metodycznych).

Definicje te są następujące:
Publikowane stawki robocizny kosztorysowej netto obejmują wszystkie składniki kalkulacyjne określone w „Polskich standardach kosztorysowania robót budowlanych”, a mianowicie:

• płace zasadnicze,
• premie regulaminowe,
• płace dodatkowe (dodatki stażowe, inne dodatki regulaminowe),
• płace uzupełniające (wynagrodzenia za urlopy, zasiłki chorobowe, odprawy emerytalne, nagrody jubileuszowe),
• obligatoryjne obciążenia płac (ZUS),
• odpisy na zakładowy fundusz świadczeń socjalnych.

Zgodna z powyższą jest również definicja godzinowej stawki robocizny kosztorysowej zawarta w:

1. § 6, ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 18 maja 2004 r. w sprawie określenia metod i podstaw sporządzania kosztorysu inwestorskiego, obliczenia planowanych kosztów prac projektowych oraz planowanych kosztów robót budowlanych określonych w programie funkcjonalno-użytkowym (Dz.U. z 2004 r. Nr 130, poz. 1389 z późn. zm.);
2. wydawnictwie Warszawskiego Centrum Postępu Techniczno-Organizacyjnego Budownictwa WACETOB oraz Komitetu Ekonomiki Budownictwa Polskiego Związku Inżynierów i Techników Budownictwa pt.: „Metody kosztorysowania robót budowlanych” z 2008 r. (str. 20).

W wydawnictwach systemu SEKOCENBUD publikowane są również stawki robocizny kosztorysowej brutto obejmujące wartość stawek kosztorysowych netto powiększonych o narzut kosztów pośrednich i zysk kalkulacyjny. Stawki robocizny brutto wynikają z przeprowadzonych badań ankietowych na polskim rynku budowlanym, a nie z przeliczeń kalkulacyjnych. W praktyce są to więc rynkowe ceny usług budowlanych wyrażone w zł/roboczogodzinę. Przez uczestników procesów inwestycyjnych mogą być stosowane do:

• negocjowania cen, ustalania wynagrodzeń i rozliczeń finansowych z tytułu wykonania usług, tj. robót budowlanych bez wartości materiałów,
• rozliczeń pomiędzy generalnym wykonawcą i podwykonawcami,
• porównania ofert.

Publikowane w wydawnictwach systemu SEKOCENBUD minimalne, maksymalne i średnie stawki robocizny kosztorysowej zarówno w skali kraju, jak i w skali poszczególnych województw i miast, wynikają z cyklicznych badań ankietowych prowadzonych na terenie całego kraju przez przedstawicieli regionalnych systemu SEKOCENBUD będących jednocześnie specjalistami w zakresie kosztorysowania robót i obiektów budowlanych.

Publikowane stawki robocizny kosztorysowej są aktualne i rzeczywiste. Skutkiem tego jest stosowanie ich przez bardzo szeroki krąg odbiorców wydawnictw systemu SEKOCENBUD, w tym głównie przez zamawiających i wykonawców robót budowlanych. Ich wysokość jest w pełni akceptowana przez uczestników procesów inwestycyjnych na polskim rynku budowlanym.

Stawki robocizny kosztorysowej są elementem składowym ceny kosztorysowej i nie mogą być rozpatrywane w oderwaniu od pozostałych jej składników i uwarunkowań, a w szczególności od:

• norm (często zaniżonych lub zawyżonych) zawartych w powszechnie stosowanej w kosztorysowaniu szczegółowym bazie normatywnej,
• kalkulacyjnych wskaźników narzutów kosztów pośrednich i zysku,
• wysokości rabatów udzielanych wykonawcom robót budowlanych przy zakupie materiałów.

W negocjacjach wynagrodzeń kontraktowych oraz w rozliczeniach finansowych z tytułu wykonanych robót stosuje się najczęściej ceny robót i obiektów budowlanych, a nie poszczególnych czynników produkcji budowlanej. Ceny tych czynników produkcji traktowane są przez zamawiających i wykonawców robót budowlanych komplementarnie, a także często jako tajemnica handlowa.

W związku z tym ustalanie stawek robocizny kosztorysowej w jakikolwiek statystyczny sposób na podstawie średnich płac, w oderwaniu od zasad kosztorysowania oraz cen pozostałych czynników produkcji budowlanej będących składnikami ceny kosztorysowej, nie jest prawidłowe i może powodować poważne nieporozumienia pomiędzy uczestnikami procesów inwestycyjnych.